Het wordt nog spannend in Barendrecht. Minister Cramer heeft zestig miljoen euro uitgetrokken om CO2 op te slaan in een leeg gasveld onder de wijk Carnisselande. De gemeenteraad vindt dat een slecht plan, omdat ze het eng vinden om zo'n kunstmatige gasbel onder een woonwijk te hebben. Cramer neemt de bezwaren "zeer serieus" en benadrukt dat de knoop nog niet is doorgehakt.

Is de angst van de gemeenteraad terecht? CO2 heeft de laatste jaren nogal een slechte naam gekregen, maar hoe groot zijn de risico's van ondergrondse opslag? Erg klein, zeggen experts. CO2 is niet giftig en alles wordt continu gecontroleerd. Die gasvelden hebben miljoenen jaren hun aardgas binnen weten te houden, dus het is niet waarschijnlijk dat ze nu opeens gaan lekken.

Maar tegenstanders herinneren zich de ramp rond het Nyosmeer in Kameroen. Dat liet in 1986 een geweldige boer, en spoot 1,6 miljoen ton CO2 als een onzichtbare, geurloze deken over het land. Er stikten 1700 mensen. Volgens iedereen die er verstand van heeft, was dat een totaal onvergelijkbare situatie, maar voor niet-experts zoals minister Cramer en de meeste inwoners van Barendrecht speelt zo'n verhaal wel degelijk mee.

Dode buffel na de Nyos-ramp

Moet Cramer het nou doen of niet? De kans op ongelukken is niet nul, maar dat is in feite nooit zo. Aan vrijwel ieder mooi, ambitieus plan zit wel ergens een héél klein risico. Wie geen risico's neemt, kan niks bereiken.

Maar hoe waarschijnlijk is het eigenlijk dat iemand hier ooit profijt van zal hebben? Als de aarde inderdaad opwarmt door onze CO2, is dit dan de beste manier om daar iets aan te doen? Hoe groot is de kans dat CO2-opslag ooit een meetbaar effect op het klimaat zal hebben? Om aan de uitstootafspraken te voldoen is het efficiënter en goedkoper dan bijvoorbeeld het planten van windmolens, maar meer dan een druppel op een gloeiende plaat zal het nooit zijn.

Als minister ben je overgeleverd aan experts. Als die zeggen dat je zestig miljoen moet uitgeven aan het opslaan van gas onder Barendrecht, wie ben jij dan om dat niet te doen? Het risico is klein, zeggen ze, en op de zeer lange termijn zou dit project zelfs levens moeten redden.

Een klassiek dilemma: als je eventjes terug in de tijd zou kunnen, naar het geboortehuis van Hitler, zou je hem dan smoren in zijn wiegje? Je weet natuurlijk nooit hoe alles vervolgens zal lopen, maar veel erger kun je het waarschijnlijk niet maken. Veel mensen vinden dus dat je het moet doen.

Maar wat als je niet zeker weet of hij het is? Stel nu eens dat de kans vijftig procent is dat je per ongeluk een onschuldige baby vermoordt. Je winstverwachting is dan een stuk slechter, maar de helft kans op het redden van tientallen miljoenen levens is nog steeds een prima score. Sterker nog: al was de kans maar één procent dat hij het was, en moest je bovendien een hele woonwijk opblazen - dan nog zou je het eigenlijk moeten doen. Geloof ik.

Het dilemma van Minister Cramer is nog veel ingewikkelder, omdat de risico's zo moeilijk in te schatten zijn. Want hoe groot wordt de wereldwijde ramp met het klimaat als zij dit project afblaast? Hoe gevaarlijk is het voor de inwoners van Barendrecht om ermee door te gaan? Is er überhaupt wel een kans dat dit ooit iets oplevert?

Niemand die het weet. De enige zekerheden lijken te zijn dat het erg veel geld zou kosten en tot veel onrust zou leiden. Geen fijne vooruitzichten. Ik durf te wedden dat ze het niet doet.

*Deze column verscheen eerder in Het Parool van 13 maart 2009